UM Zielona Góra: Różnorodność biologiczna w obliczu zmian klimatu

18 maja 2018

Zmiany klimatu zagrażają nie tylko ludziom i gospodarce, ale także przyrodzie. Zagrażają również funkcjom ekosystemów czystej wodzie i glebie, które warunkują jakość życia kondycję gospodarki. Wiemy, że jeśli mamy chronić nasze środowisko, to musimy stawić czoło równocześnie zmianom klimatu i utracie różnorodności biologicznej.

Zmiany klimatu naruszają dotychczasowe procesy przebiegające w naturze i dotyczą wszystkich zjawisk warunkujących życie na Ziemi. Przewiduje się, że w wyniku procesów związanych ze zmianami klimatu bogactwo przyrodnicze będzie narażone na zwiększony stres. Zasięg występowania zwierząt i roślin będzie przesuwał się ku biegunom Ziemi i na wyższe wysokości. Drzewa będą wkraczać na tereny pokryte przez tundrę. Liczne gatunki zwierząt i roślin stracą swoje dotychczasowe optima ekologiczne i poddane zostaną wszystkim wynikającym z tego konsekwencjom. Dla wielu gatunków tempo zmian może okazać się zbyt duże. Nie mogąc się do nich przystosować, ani przed nimi uciec będą bezpowrotnie ginęły.

Zmiany klimatu wpływają także na przyrodę w mieście, gdzie oprócz negatywnego oddziaływania czynników klimatycznych, na przyrodę wpływa urbanizacja. Intensywny rozwój zabudowy mieszkaniowej i rozbudowa infrastruktury transportowej prowadzą do fragmentacji siedlisk i stanowią zagrożenie dla zachowania spójności ekosystemów. Bardzo trudno jest przewidzieć, jak zmieniać się będą poszczególne elementy miejskiego środowiska przyrodniczego, oraz które interakcje pomiędzy nimi zostaną naruszone. W obliczu braku wiedzy na temat skutków zmian klimatu dla naszego życia, negatywnych wpływów urbanizacji, dla przyrody, działania adaptacyjne powinny koncentrować się na tworzeniu systemu terenów zieleni, który nie tylko wzmocni odporność ekosystemów na zmiany klimatu, ale także służy poprawie jakości życia w mieście.

Adaptacja do zmian klimatu oznacza radzenie sobie z podatnością systemów naturalnych i ludzkich na wpływ negatywnych czynników klimatycznych. To z jednej strony wykorzystanie funkcji przyrody w łagodzeniu skutków upałów, intensywnych opadów, oczyszczaniu powietrza, z drugiej wzmocnienie różnorodności biologicznej dla niej samej. Nieodwołalnie przystosowywanie się oznacza rozważenie, gdzie i jak żyjemy teraz i będziemy żyć w przyszłości. Czym będziemy oddychać? Skąd będzie pochodzić nasza woda? Jak ochronimy się przed ekstremalnymi zjawiskami?

Na tak postawione pytania, nie tylko odpowiedzi ale także i rozwiązań szukają eksperci w ramach realizacji projektu Opracowanie planów adaptacji do zmian klimatu w miastach powyżej 100 tys. Mieszkańców. To projekt Ministerstwa Środowiska, którego głównym celem jest ocena wrażliwości i podatności na zmiany klimatu każdego z 44 polskich miast partnerskich i zaplanowanie działań adaptacyjnych, adekwatnych do zidentyfikowanych zagrożeń. Zmiany klimatyczne są nie tylko problemem globalnym, ale coraz bardziej stają się także palącym” problemem lokalnym. Ze względu na swoją skalę ten projekt jest jedyną inicjatywą w Europie, w której ministerstwo wspiera lokalne władze i administrację, koordynując i wspólnie wypracowując rozwiązania przystosowawcze do skutków zmian klimatu dla tak dużej liczby jednostek lokalnych.

Informacje o miastach i postępach prac dostępne są na stronie internetowej projektu

Zapraszamy na profile społecznościowe projektu:

Miejskie Plany Adaptacji (MPA) powstaną do końca 2018 r. Ich wdrożenie poprawi bezpieczeństwo i jakość życia mieszkańców. Ministerstwo Środowiska wspiera lokalne samorządy koordynując i wspólnie wypracowując rozwiązania przystosowawcze do skutków zmian klimatu.

Wykonawcy projektu to wiodące podmioty działające w sektorze ochrony środowiska. Konsorcjum składa się z: Instytutu Ochrony Środowiska - Państwowego Instytutu Badawczego (lider), Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej - Państwowego Instytutu Badawczego, Instytutu Ekologii Terenów Uprzemysłowionych oraz firmy konsultingowo-inżynierskiej Arcadis.

Przedsięwzięcie jest współfinansowane przez Unię Europejską ze środków Funduszu Spójności w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko oraz ze środków budżetu państwa.