Osiem lat od oddania odcinka S3. Trasa skróciła podróże i zmieniła region

Jeszcze przed budową S3 przejazd między stolicami województwa wymagał co najmniej dwóch godzin. Dziś trasę można pokonać w nieco ponad godzinę, a ciężarówki nie przejeżdżają już przez centra wielu lubuskich miast. Odcinek między Nową Solą a Kaźmierzowem ma 33,3 km i jest częścią większej inwestycji, która wpłynęła nie tylko na transport. Przy drodze powstały strefy gospodarcze, przejścia dla zwierząt, a podczas budowy odkryto także cenne znaleziska archeologiczne.

• S3 wyprowadziła tranzyt z centrów lubuskich miast
• Przy węzłach drogowych powstały nowe miejsca dla biznesu
• Ogrodzenia, przejścia dla zwierząt i siatki dla nietoperzy
• Wykopaliska przy S3 przyniosły znaleziska sprzed tysięcy lat

S3 wyprowadziła tranzyt z centrów lubuskich miast

Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad, Oddział w Zielonej Górze, wskazuje, że budowa drogi ekspresowej miała poprawić dostępność komunikacyjną regionu i uzupełnić jego sieć drogową. Dla kierowców oznaczała przede wszystkim większą przepustowość oraz wygodniejszy i bezpieczniejszy przejazd.

Przed powstaniem S3 ruch tranzytowy przechodził przez Gorzów Wielkopolski, Skwierzynę, Świebodzin, Sulechów, Zieloną Górę i Nową Sól. Samochody ciężarowe pojawiały się także w mniejszych miejscowościach. Dla mieszkańców oznaczało to hałas, korki i pogorszenie jakości powietrza. Przeniesienie głównego ruchu na drogę ekspresową ograniczyło te uciążliwości, a kierowcom pozwoliło zaoszczędzić czas.

Odcinek Nowa Sól – Kaźmierzów jest jednym z elementów większego układu. W ramach inwestycji powstała również druga jezdnia na wcześniej jednojezdniowych fragmentach S3:

• obwodnicy Gorzowa Wielkopolskiego o długości 11,3 km,
• obwodnicy Międzyrzecza o długości 6,4 km,
• trasie Sulechów – Nowa Sól o długości 44 km.

Nowa trasa między Nową Solą a Kaźmierzowem kosztowała ponad 915 mln zł. Ponad pół miliarda złotych stanowiło dofinansowanie unijne. Dzięki połączeniu z autostradą A2 S3 utworzyła ważny korytarz transportowy z kierunku północ–południe, połączony z ruchem wschód–zachód.

Przy węzłach drogowych powstały nowe miejsca dla biznesu

Lepszy dojazd zwiększył atrakcyjność terenów położonych w pobliżu ekspresówki. Przy większych miastach rozwijały się strefy gospodarcze, a w rejonie Świebodzina i Sulechowa powstały duże centra dystrybucyjne. Wcześniej podobne obszary utworzono między innymi w pobliżu węzłów S3 koło Zielonej Góry i Międzyrzecza.

W przypadku mieszkańców znaczenie ma nie tylko sam czas przejazdu. Droga poprawiła również dostęp firm do rynków zbytu i ułatwiła transport towarów. Dla regionu położonego na trasie między północą a południem Polski oraz przy połączeniu z A2 oznacza to większe możliwości lokalizowania działalności gospodarczej w sąsiedztwie węzłów.

Budowa odcinków między Gorzowem Wielkopolskim a Sulechowem objęła łącznie blisko 80 km dwujezdniowej drogi. Koszt tego projektu przekroczył 2 mld zł, a unijne dofinansowanie wyniosło ponad 1,5 mld zł. W kolejnej perspektywie finansowej na drugi etap inwestycji przeznaczono blisko 1,3 mld zł, przy wsparciu Unii Europejskiej przekraczającym 600 mln zł.

Ogrodzenia, przejścia dla zwierząt i siatki dla nietoperzy

Lubuskie jest najbardziej zalesionym województwem w Polsce – lasy zajmują ponad połowę jego powierzchni. Przy projektowaniu i budowie S3 trzeba było więc uwzględnić nie tylko potrzeby kierowców, lecz także ochronę przyrody.

Droga została ogrodzona na całej długości, aby ograniczyć ryzyko wtargnięcia zwierząt na jezdnię. Jednocześnie powstały przejścia górne i dolne. Korzystają z nich zarówno większe zwierzęta, takie jak jelenie i łosie, jak również mniejsze gatunki, w tym płazy. Zastosowano także rozwiązania pomagające zachować naturalne warunki gruntowo-wodne oraz ograniczyć hałas na terenach położonych przy trasie.

Charakterystycznym elementem lubuskiego odcinka są zielone siatki zamontowane na słupach o wysokości 4 m. Zabezpieczają nietoperze przed zderzeniem z samochodami. W pobliżu Międzyrzecza znajduje się jeden z największych rezerwatów nietoperzy w Europie. Od listopada do marca w podziemiach Międzyrzeckiego Rejonu Umocnionego zimuje około 30 tys. tych zwierząt, w tym gatunki objęte ścisłą ochroną.

Wykopaliska przy S3 przyniosły znaleziska sprzed tysięcy lat

Przed rozpoczęciem robót archeolodzy sprawdzali, czy na terenach przeznaczonych pod drogę nie znajdują się cenne pozostałości dawnych osad i cmentarzysk. Badania prowadzone w pobliżu Jordanowa przyniosły między innymi odkrycie grobów szkieletowych. Zebrany materiał był na tyle obszerny, że przygotowano wystawę prezentowaną w Muzeum Regionalnym w Świebodzinie, oddalonym o około 10 km od miejsca prac.

Znaleziska poszerzyły wiedzę o pradziejach Ziemi Lubuskiej. To niejedyny nietypowy rezultat budowy S3. Podczas prac przy drugiej jezdni obwodnicy Gorzowa Wielkopolskiego odkryto szkielet nosorożca sprzed 125 tys. lat. Zwierzę, prawdopodobnie samica, mogło utonąć w jeziorze, którego pozostałości również odsłonięto podczas robót.

Kompletny szkielet jest jedynym takim znaleziskiem w Polsce. Od łacińskiej nazwy gatunku otrzymał imię Stefania. Od 2016 r. nosorożec jest symbolem promocyjnym Gorzowa Wielkopolskiego, a jego wizerunek można oglądać na muralu na ścianie zabytkowej kamienicy.

na podstawie: Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Zielona Góra.