Jak Pieniężny i Bandurski po wojnie odbudowali opiekę szpitalną w Zielonej Górze

Dwie postacie, dwie ulice i jeden szpital — historia budowy opieki medycznej w powojennej Zielonej Górze, opowiedziana przez lekarzy, którzy go tworzyli.

• Poznajcie jak Zielona Góra odbudowywała szpital po II wojnie światowej
• Przypomnij sobie ludzie i miejsca które noszą ich imiona
• Sprawdź jak ich dorobek wpływa dziś na opiekę zdrowotną w mieście

Poznajcie jak Zielona Góra odbudowywała szpital po II wojnie światowej

Po 1945 roku miasto musiało zaczynać od zera. W przedwojennym kompleksie przy ul. Wazów, zajętym kolejno przez wojsko radzieckie, polskie i nawet do 1956 r. przez Urząd Bezpieczeństwa, brakowało pomieszczeń dla medycyny. W tej rzeczywistości dwóch chirurgów — Zbigniew Pieniężny (1906–1973) i Albin Bandurski (1905–1994) — stało się siłą napędową odbudowy lecznictwa.

Pieniężny wygrał konkurs w maju 1946 r. na stanowisko dyrektora szpitala powiatowego i ordynatora chirurgii. Pełnił funkcję dyrektora przez 15 lat, do 1961 r., a ordynatora do końca życia. To za jego kadencji, w 1952 r., powstał Szpital Wojewódzki im. Karola Marcinkowskiego, a placówka odzyskiwała stopniowo budynki przy ul. Wazów, przystosowywane z rąk resortu spraw wewnętrznych do potrzeb zdrowia publicznego. W 1959 r. z jego inicjatywy powstało Liceum Pielęgniarskie (później Medyczne), które stało się stałym źródłem wykwalifikowanego personelu.

Bandurski trafił do Zielonej Góry w październiku 1946 r. jako ordynator chirurgii w szpitalu Zgromadzenia Sióstr Elżbietanek, a do 1950 r. pełnił także funkcję dyrektora. Po upaństwowieniu zakonnego szpitala utworzono dwa odrębne oddziały chirurgiczne — Bandurski objął Oddział I i przez lata szkolił kolejne pokolenia chirurgów, przekazując stopniowo specjalistyczne obszary opieki.

Przypomnij sobie ludzie i miejsca które noszą ich imiona

Dzisiaj pamięć o obu lekarzach jest w przestrzeni miasta: ulica dra Zbigniewa Pieniężnego biegnie od skrzyżowania z Bohaterów Westerplatte do skrzyżowania z Chrobrego, a rondo Albina Bandurskiego znajduje się przy skrzyżowaniu Wyspiańskiego i Sulechowskiej, przy wjeździe na wiadukt. To lokalne znaki pamięci o chirurgach, którzy organizowali opiekę dla dwudziestotysięcznego, a potem pięćdziesięciotysięcznego miasta.

Bandurski zyskał opinię znakomitego diagnosty i operatora — operował spokojnie, anatomicznie i sprawnie, ze szczególnym zainteresowaniem chirurgią żołądka i dróg żółciowych. Pieniężny poza kierowaniem szpitalem angażował się w działalność społeczną: był m.in. w Zarządzie Głównym Towarzystwa Chirurgów Polskich oraz w Polskim Czerwonym Krzyżu. Interesował się historią medycyny i był autorem prac naukowych.

“Medycyna za czasów faraonów” — Zbigniew Pieniężny
“Lekarz, rower i samochód na przełomie 1900 r.” — Zbigniew Pieniężny

Źródłem wspomnień o obu lekarzach są fragmenty opisów prof. Hieronima Szczegóły i Ireneusza Navarry z książki Znani zielonogórzanie XIX i XX wieku oraz materiały miejskie dotyczące historii szpitalnictwa.

Sprawdź jak ich dorobek wpływa dziś na opiekę zdrowotną w mieście

Działania Pieniężnego i Bandurskiego to nie tylko historie osobiste — to konkretne decyzje, które ukształtowały strukturę szpitala wojewódzkiego, kadrę medyczną i szkolenie pielęgniarek. Dzięki ich wysiłkom Zielona Góra zyskała instytucje i personel, bez których powojenny rozwój opieki zdrowotnej w regionie byłby znacznie trudniejszy. Ich imiona pozostały w miejskiej przestrzeni jako przypomnienie, że odbudowa systemu ochrony zdrowia powstawała tu dzięki ludziom działającym nie tylko w gabinetach, lecz także w sferze organizacji i edukacji.

na podstawie: UM Zielona Góra.