Pamięć i cisza w lesie - obchody 81. rocznicy marszu śmierci

W cieniu drzew, przy pomnikach i na cmentarzu mieszkańcy Kargowej spotkali się, by przypomnieć jedną z najtrudniejszych kart historii. Atmosfera była skupiona, a gesty proste — wiązanki, znicze, ciepła grochówka. Organizatorzy zadbali też o tablice, które mają tłumaczyć, co wydarzyło się tamtego zimowego marszu. To był dzień, w którym pamięć i konkretne działania spotkały się przy leśnych mogiłach.

• Rozpoczęcie uroczystości przy grobie wojennym między Wilczem a Świętnem
• Przy pomniku poświęconym 41 kobietom w Starym Jaromierzu odsłonięto tablice i złożono kwiaty
• W Kargowej - cmentarz parafialny, ekshumacje i posiłek dla uczestników

Rozpoczęcie uroczystości przy grobie wojennym między Wilczem a Świętnem

Uroczystości upamiętniające 81. rocznicę marszu śmierci rozpoczęły się w lesie, przy grobie wojennym pomiędzy Wilcze i Świętno. Tam złożono hołd ofiarom — więźniom pędzonym zimą 1945 roku, którzy padli ofiarą wycieńczenia, mrozu i przemocy. Przywoływano pamięć o tych, którzy nie przeżyli drogi; to miejsce było pierwszym przystankiem ceremonii, która potem przeniosła się w inne punkty pamięci.

“Jeśli ludzie zamilkną, głazy wołać będą!”
— Franciszek Fenikowski

Przy pomniku poświęconym 41 kobietom w Starym Jaromierzu odsłonięto tablice i złożono kwiaty

Uczestnicy przeszli pod pomnik upamiętniający 41 kobiet, ofiary marszu śmierci, znajdujący się w lesie w pobliżu Starego Jaromierza. Tradycyjnie złożono wiązanki i zapalono znicze, a tego dnia odsłonięto także pamiątkowe tablice informacyjne, które przybliżają kontekst tamtych wydarzeń i mają służyć jako edukacja dla kolejnych pokoleń. W wystąpieniach organizatorów i przedstawicieli instytucji podkreślano, że przypomnienie faktów to jednocześnie przestroga przed zapomnieniem.

W Kargowej - cmentarz parafialny, ekshumacje i posiłek dla uczestników

Wieczysta pamięć znalazła też wyraz na Cmentarzu Parafialnym w Kargowej, gdzie spoczęły szczątki kobiet ekshumowane w 1960 roku. Pod pomnikami i na grobach obecni złożyli wiązanki, a w terenie zadbano o symboliczne gesty upamiętnienia. Po oficjalnej części organizatorzy — Gmina Kargowa, Gmina Wolsztyn oraz Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu — zapewnili posiłek dla uczestników; gorącą grochówkę przygotował Michał Zielonka, sołtys Obry Dolnej.

Miejsca, gdzie złożono kwiaty i zapalono znicze:

• przy grobie wojennym między Wilcze i Świętno
• pod pomnikiem 41 kobiet w Starym Jaromierzu
• na pomniku na Cmentarzu Parafialnym w Kargowej

Organizatorzy akcentowali, że takie uroczystości to nie tylko ceremonią pamięci, ale i element edukacji historycznej — tablice informacyjne mają ułatwić zrozumienie skali tragedii oraz przypominać o ludziach, których życie zostało przerwane.

W praktycznym wymiarze obchody dostarczyły kilku ważnych elementów użytecznych dla mieszkańców: uporządkowane miejsca pamięci, nowa informacja w terenie oraz okoliczności spotkania, które łączyły wspomnienie z prostymi, wspólnymi gestami — od zniczy po gorący posiłek. To wydarzenie ponownie postawiło pytanie o sposób pielęgnowania pamięci miejscowej i przekazywania jej młodszym pokoleniom.

na podstawie: UM Kargowa.