Od papierosa do 60 maratonów – Zielonogórzanin, który sam wywalczył bieg
Wieczorny powrót z Jaskółczej na początku 1997 roku nie wyglądał jak początek sportowej kariery, raczej jak rozpaczliwy sprawdzian dla człowieka, który musiał wyciągnąć się z życiowego dołu. Zdzisław Salmanowicz wrócił wtedy do biegania po latach przerwy, a pierwsze kilometry pokazały mu brutalną prawdę o własnej formie. Z czasem ten sam upór, który wcześniej prowadził go do bokserskich rozrób, przerodził się w maratońską konsekwencję. Dziś historia zielonogórzanina brzmi jak dowód, że sport potrafi nie tylko odbudować ciało, ale też uporządkować całe życie.
- Pierwsza przebieżka zamieniła się w rachunek sumienia
- Arizona i Wzgórza Piastowskie stały się jego codziennym rytuałem
- Boks, upór i półmaraton, który narodził się z wizyty w urzędzie
Pierwsza przebieżka zamieniła się w rachunek sumienia
Był ostatni dzień 1996 roku. Salmanowicz zgasił papierosa i po latach bez ruchu wyciągnął z szafy sportowe rzeczy z czasów bokserskich. Nie miał pracy ani pieniędzy, ale miał już dość życia, które zaczęło go ciągnąć w złą stronę. Wyszedł z domu przy Jaskółczej i pobiegł w dół, licząc, że dwa kilometry wystarczą, by się sprawdzić. Wystarczyły raczej po to, by zrozumieć, jak bardzo organizm odwykł od wysiłku.
Powrót okazał się jeszcze cięższy. Schody w górę były walką, jakiej nie da się wygrać samą ambicją. Salmanowicz wspomina tamten moment jako brutalną diagnozę własnego życia. Wtedy padło zdanie, które na długo ustawiło mu myślenie o sobie:
„Albo będziesz żył, albo będziesz gnił.”
To nie była pusta deklaracja. Kilka tygodni później ruszył na dłuższe wybieganie i znów musiał zderzyć się z własnymi ograniczeniami. Biegł obok starszego kolegi, zaciskał zęby, a w głowie miał już tylko jedno: nie odpuścić. Właśnie z takiego uporu rodziła się jego późniejsza forma.
Jesienią tamtego samego roku zaliczył pierwszy maraton. Potem przyszły kolejne. Dziś ma ich na koncie 60, a tylko jeden ukończony po czasie dłuższym niż cztery godziny. Do tego doszły półmaratony, piątki, dziesiątki, sztafety i biegi przełajowe, których sam już nie próbuje nawet liczyć. Wśród najmocniejszych wspomnień został start w Biel/Bienne, gdzie przebiegł sto kilometrów pętli z widokiem na szwajcarskie Alpy. Sam ocenia, że czas 9 godzin i 47 minut mógł być wówczas nieoficjalnym rekordem Zielonej Góry w górskich ultra.
Więcej lokalnych informacji z Zielonej Góry jest na portalzielonagora.pl. Sprawdź też, co dzieje się w najbliższych dniach – wydarzenia i imprezy zbieramy na portalzielonagora.pl/wydarzenie.
Arizona i Wzgórza Piastowskie stały się jego codziennym rytuałem
Przez lata Salmanowiczowi na treningach towarzyszyła Arizona, brązowa dobermanka, z którą regularnie przemierzał ścieżki Wzgórz Piastowskich. Ich widok był znajomy dla wielu osób, które mijały ich na trasie: pochylona sylwetka biegacza, spokojny, posuwisty krok i pies, który najwyraźniej znał rozkład dnia lepiej niż on sam.
Arizona była częścią tej historii nie jako dodatek, ale partnerka do biegania. Wiedziała, kiedy przychodzi czas na trening, i nie pozwalała mu wychodzić samemu. Pewnego dnia zwierzę zasłabło niedaleko parkingu przy amfiteatrze. Salmanowicz pobiegł po pomoc, a kiedy wrócił z córką, Arizona wstała już o własnych siłach. Zabrali ją do domu. On sam sądził, że najgorsze mają za sobą.
Zawrócił jednak na Wzgórza, żeby dokończyć przerwany trening. Ta decyzja do dziś siedzi mu w pamięci jak wyrzut sumienia. Kiedy wrócił do mieszkania, Arizona już nie żyła. Wspomina tamten moment bez osłonek:
„I tego do dziś nie mogę sobie wybaczyć.”
To jedna z tych historii, które pokazują, że dla niego bieganie nie było sportowym hobby z kalendarza startów. Było sposobem na życie, rytuałem, czasem nawet próbą uporządkowania emocji, choć nie zawsze kończyło się to dobrze.
Boks, upór i półmaraton, który narodził się z wizyty w urzędzie
Zanim pojawiły się maratony, była ulica w Nowej Soli, gdzie dorastał po wojnie, już po osiedleniu się tam jego rodziców repatriantów ze Wschodu. Matka ciężko pracowała, a on sam wchodził w dorosłość w otoczeniu, które nie ułatwiało spokojnego życia. Bójki z rówieśnikami były codziennością, a Salmanowicz nie ukrywa, że często sam szukał zaczepki.
Wiele takich awantur kończyło się na posterunku MO. Funkcjonariusze znali go dobrze, bo jego mama gotowała dla milicyjnej stołówki i przez jakiś czas młody Salmanowicz mógł liczyć na szybkie wypuszczenie do domu. Aż w końcu padło ostrzeżenie, którego nie dało się zignorować. Dzielnicowy Władek Rzepka miał dość i wybuchł tak mocno, że nastolatek naprawdę się przestraszył. Od tego momentu uliczne bijatyki zaczęły odchodzić w przeszłość.
Przypadek sprawił, że trafił do boksu. Z kolegą wybrał się na mecz Lnu Nowa Sól ze Stalą Gorzów. Miejscowi oddali dwa punkty walkowerem, bo nie mieli zawodników, i dla obu chłopaków był to impuls, który popchnął ich na treningi. Pierwszy sparing nie był romantycznym początkiem kariery, lecz bolesnym zderzeniem z lepszym rywalem. Salmanowicz chciał wtedy zrezygnować, ale charakter kazał mu zostać.
Z czasem stoczył grubo ponad sto walk. Najpierw w barwach Lnu, potem wojskowej drużyny z Brzegu, a następnie Gwardii Zielona Góra, z którą zdobył ostatni medal mistrzostw Polski seniorów. Jednym z najmocniejszych wspomnień był pojedynek ze Zbigniewem Zakrzewskim, wtedy mistrzem kraju i wicemistrzem Europy federacji Gwardii. Dwukrotnie leżał na deskach, krwawił z nosa, a hala i tak eksplodowała, gdy usłyszała werdykt.
Po latach ringowych i kilkuletniej przerwie wrócił do biegania z nową siłą. Pracował jako dekarz, a przed 50. urodzinami potrafił robić niemal tysiąc kilometrów miesięcznie. Gdy przygotowywał się do Maratonu Dębno, korzystał z rozpisek amatorów. Jedna z nich przypominała, że trzy tygodnie przed królewskim dystansem przydałby się kontrolny półmaraton. W okolicy nikt takiego biegu nie organizował, więc poszedł do wydziału sportu w Urzędzie Miasta i spotkał Wacka Hansza, swojego znajomego z Nowej Soli.
Hansz po latach wspominał, że Salmanowicz nie przyszedł tam z prośbą, tylko z naciskiem. Miał go niejako zmusić do stworzenia nowej imprezy. I tak narodził się Półmaraton Przytok, który przetrwał do dziś. 11 kwietnia odbędzie się jego 24. edycja. Tym razem bez udziału samego Salmanowicza, bo 76-letni dziś emeryt wraca do treningów po kilkumiesięcznej przerwie związanej z chorobą. Nie mówi jednak o końcu, tylko o spokojniejszym powrocie.
„Mniej, wolniej, ale jeszcze powalczę. Jeszcze nie żegnam się z bieganiem” – zapewnia.
To zdanie dobrze domyka jego historię. Zaczęło się od papierosa i zadyszki na Jaskółczej, a skończyło na własnym biegu wpisanym na stałe w sportowy kalendarz Zielonej Góry.
na podstawie: UM Zielona Góra.
Widzisz błąd lub nieaktualną informację? Zgłoś błąd, sprostowanie lub uwagę
![]()
Ostatnie Artykuły

Lechia Zielona Góra remisuje z Chojniczanką 1:1. Gol w 81. minucie

Wieczorne zderzenie na parkingu w Zielonej Górze. Piesza ze złamaną nogą

Co robić w weekend w Zielonej Górze? Wydarzenia 20–22 listopada

KNF pokaże, jak cyberprzestępcy sięgają po pieniądze klientów banków

Krew pępowinowa może pomóc chorym. Akcja obejmie szpital w Zielonej Górze

Kontrole pieców w Kargowej. Za palenie odpadów grozi grzywna do 5 tys. zł

Straż Miejska ruszyła z kontrolami od drzwi do drzwi. Ponad 300 wizyt

Mikołajki w Zielonej Górze rozłożą świąteczne przygody na trzy miejsca

Młodzi artyści przejmą scenę Planetarium Wenus podczas świątecznego koncertu.

Zdrowie mężczyzn w centrum kampanii. Zalecane badania sprawdzisz w mojeIKP

Defibrylator dotarł przed służbami. W gminie Kargowa ma przybyć siedem kapsuł AED

XI Festiwal Tańca w Kargowej. Powalczą o Puchar Burmistrza

Kradzież Forda doprowadziła do kolejnych zarzutów. Podejrzany trafił do aresztu

Uczniowie wystąpią w Kargowej z okazji 108. rocznicy niepodległości
Przydatne dane teleadresowe
- MEDKOL Zielona Góra - rejestracja, medycyna pracy i światłolecznictwo
- Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Zielonej Górze - kontakt, wydziały, karty uprawnień
- Zielonogórskie Zakłady Usług Miejskich - kontakt, godziny, usługi
- Ceny mieszkań w 6 miastach regionu - barometr cen transakcyjnych
- Środowiskowy Dom Samopomocy Arkadia w Zielonej Górze - kontakt, godziny, dla kogo
- Apteki Czerwieńsk, powiat zielonogórski - adresy, telefony, godziny otwarcia
